THƠ ĐINH TẤN PHƯỚC...

 
 

Thơ Đinh Tấn Phước
-Chạm vào bóng mình thấy bóng vẫn thức


 Hồ Sĩ Bình


              
Tập thơ Chạm bóng(*) của Đinh Tấn Phước vừa được Ủy Ban Toàn Quốc Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam trao giải C năm 2009... Thực ra với những nhà thơ đích thực thì sáng tác không phải vì mục đích là được giải dù là một giải thưởng có giá trị. Với Phước cũng thế thơ  với anh là một tín niệm nhằm hoá giải những vui buồn trần thế để bày tỏ nghĩ suy khi một mình đối bóng. Nhưng ở một góc độ khác thì giải thưởng cũng là một thước đo giá trị và chỗ đứng của tác giả trên thi đàn nhất là đối với người mà thời gian đến với thơ chưa lâu lắm như Phước.

               
Đinh Tấn Phước là một người rất trung thực. Trong cuộc sống anh không hề chịu nổi sự giả trá đầy ngụy tín sự lừa lọc và những thói hư tật xấu tham ô đồi bại. Và hầu như suốt đời của một công dân anh luôn chống đối tất cả sự xấu xa đê hèn mà mình phải đối mặt. Có những lúc anh phải trả giá cho sự trung thực và lòng dũng cảm. Nhưng anh luôn nuôi dưỡng một niềm tin kiên định và tuyệt đối vào những điều tốt đẹp để vượt qua tất cả. Câu ngạn ngữ của văn học Pháp rất ư là cũ Le style est l homme nhưng đối với Phước thì hoàn toàn hợp lý. Thơ cũng như người cũng thế tôi độc hành / khập khềnh gió bụi...Hỡi trụ đá / chống trời / Ganesa.


Anh lãng du qua cuộc đời bằng nỗi cô đơn sâu thẳm nhưng vẫn tự mình nhắn nhủ như một thiên chức là trụ đá chống trời ngẩng cao đầu mà bước tới không thể khác đi được. Những uất nghẹn đắng cay gặp phải trong đời riêng bật dậy trong thơ Phước là nỗi suy tưởng trầm sâu nội cảm đầy nhức buốt. Trước những di tích công trình kiến trúc lịch sử vĩ đại như Thiên An Môn nhà thơ bỗng trở mình với khoảnh khắc vong thân đốn ngộ:  Chắp tay / một tiếng Di Đà /Về xin khổ hạnh / ta bà /chốn tu. Khổ thơ kết trong bài Thiên An Môn xoay trở một cách lạ lùng có lẽ chỉ có thơ bằng hàm súc của sự nén lại nỗi trầm tư để đẩy ý thơ về một phía khác phía của nhân sinh tự cổ để giải thoát để chiêm nghiệm bằng ý thức phản tỉnh quay về nơi chốn nương thân.


Kẻ độc hành bị ám ảnh bởi nỗi buồn nhân thế nhìn ánh trăng thơ mộng của trời đất cũng ngậm ngùi xa xót giữa chân- giả hư- thực ngoài- trong lập lờ:  Xẻ đôi vầng trăng / mặt ngoài trăng thật / trong chỉ đá thôi / nhưng không có đá lấy gì làm trăng thật / giữa bời bời.../ vẫn khác đá của trăng. Cũng thế đôi khi trong cuộc viễn hành dừng chân lại đâu đó nhìn trăng Quy Nhơn những đụn cát biển Bắc trời thu Hà Nội Mỹ Sơn phía Tây lầu Ngọ Môn... anh cũng quay về nơi hố thẳm trầm tư của phận người. Đọc thơ Đinh Tấn Phước ta như đứng trước một tấm lòng sâu nặng đa đoan với nhân nghĩa cuộc đời sống hay không sống được mất luận suy ngụp lặn giữa bời bời bể dâu.

             
Về tình yêu cũng nằm trong logic thiên hướng tâm hồn của thi sĩ. Nhân vật nữ trong thơ đôi khi chỉ phảng phất bay lượn lan toả trong sương mờ không rõ ràng nhân ảnh chỉ xuất hiện như một niềm an ủi chìa tay cứu rỗi mềm ướt đôi môi buông lời phủ dụ như một người lỡ bước chân qua khung cửa hẹp. Tôi cố giữ / Dù không giữ nổi / Kiệt sức mình  / Biết rằng em không bao giờ / có thật..( VÀ EM) Hay Chút cỏ dại lăn tăn bờ / Xa lắc / Phía bờ Nam không với tới bờ em / con sóng vỗ /  thương cho mình / khoảnh khắc...

Nhưng chính những khoảnh khắc ấy giúp con người qua sông quay lại là bờ  là giây phút thăng hoa giữa tục lụy bụi đời giúp ta mội chút bình tâm mà níu lại.


Thơ Đinh Tấn Phước là thơ của một con người luôn cõng trên vai mình một tảng đá  lớn của nỗi cô đơn trầm thống của một kẻ lưu đày. Nên nhà thơ vịn lấy những tình yêu đôi lứa mong manh nhạt nhoà để mong tìm thấy một phút giây tương ngộ hòng quên đi phiền muộn. Và quê nhà cũng thế như ôm lấy ký ức xao xác cả một miền tâm tưởng.. Bây giờ nụ cười đã khác / mùi phấn son cũng khác / chỉ có cỏ còn nguyên /màu đắng /chim áo già / vẫn cất giọng chàm nâu... Cả một khổ thơ gợi lại những hình ảnh ngọt ngào bay bỗng từ ký ức xưa cũ ấy bỗng trầm xuống như một nốt lặng đau đớn và thảng thốt bằng 2 từ: Màu đắng. Ngắn gọn bất ngờ đột ngột nhưng chan chứa nỗi niềm.


Trong thi pháp của Đinh Tấn Phước cảm xúc được thể hiện bằng một ngôn từ rất chắt lọc. Chữ từ nén lại rất kiệm lời nhưng sức gợi lại lan tỏa đặc biệt ở những câu thơ nặng chất suy ngẫm. Có thể phảng phất đâu đó một chút Văn Cao có lẽ từ sự đồng cảm của đời riêng nhưng thơ của anh vẫn tạo ra một giọng điệu riêng không lẫn.Thơ là một quá trình  khám phá hiện thực trong chiều sâu của suy cảm nhưng vẫn tạo ra sự rung động bởi những hình ảnh được chọn lựa rất đặc trưng. Cuộc vui xưa một nửa cũng đang già / đứa giao liên đứa du kích làng xa / bỏ tổ chim treo / đọt tre ngà / ở lại... Nhịp điệu và hình ảnh quyện vào nhau theo một giọng kể rã rời buông lững.

           
Nếu chọn một bài thơ tiêu biểu cho cái tạng của nghệ thuật thơ ca Đinh Tấn Phước tôi sẽ chọn bài Bóng thức... Thế là hạnh phúc.Muộn. / hóa ra nó giản đơn / ở phía bên kia thời gian / vốn là hạt bụi / anh bắt được qua ánh mắt em / sau những đêm dài / bóng thức... Hình như đan xen giữa những buồn vui của kiếp người tất cả tưởng như mỏng manh quá đổi thời gian rồi cũng chỉ là hạt bụi bến đỗ đời ta chỉ nương nhờ vào ánh mắt em. Lãng mạn đấy nhưng không đằng sau cách diễn đạt ngắn gọn đấy vẫn muốn gởi đi một cảm thức rằng ta vẫn thao thức giữa chốn phù hoa đầy hệ lụy vẫn phải sống bằng một xác tín vào những điều tốt đẹp vì thế anh càng yêu cuộc đời hơn theo cách nói của Herman Hesse : Dù đau đớn ta vẫn yêu điên dại trần gian này.


-----------------------------------------------------

(*)Chạm bóng.NXB Văn học. Hà Nội. 2009.



 

Bến đợi


Trong hành trang của anh     

có một bến sông

miên man

dập dềnh ngấn nước

tiếng đò khuya ai gọi           

đêm tinh khiết

mơ hồ

nhánh sông xưa

neo vào lòng anh

chỗ đợi

sóng vẫn đưa

mà lòng vấp ngã

khản giọng gọi đò

anh sương giá

đợi em


vinhphuccr

hi

Vao tham lan dau lam quen.
Đọc bài viết về Chạm Bóng rất hay
Chúc mừng anh
VP